Không biết chính xác khái niệm “trăng xanh” có nguồn gốc từ đâu. Nó xuất hiện tối thiểu là từ 400 năm trước. Sở dĩ con người biết được chu kỳ xuất hiện của Trăng xanh là dựa vào cách tính ngày trong tháng. Thông thường, chu kỳ trăng tròn là 29 ngày, trong khi hầu hết các tháng trong năm kéo dài từ 30 đến 31 ngày. Vì vậy hiện tượng 2 lần trăng tròn xuất hiện trong cùng một tháng là có khả năng xảy ra. Và tháng 2 sẽ không bao giờ có ngày trăng xanh. Tháng 12/2009 có 2 lần trăng tròn là ngày 2 và ngày 31.

 

Vậy có phải mặt trăng sẽ thực sự chuyển sang màu xanh? Qua quá trình nghiên cứu, quan sát, các nhà khoa học cho rằng mặt trăng xanh thực là rất hiếm có. Màu xanh mà mắt thường chúng ta nhìn thấy được thường đến từ hiện tượng ô nhiễm khí quyển. Do các hạt bụi làm phân tán tia sáng xanh làm mặt trăng có vẻ xanh.

Hiện tượng trăng xanh đã được báo cáo vào các năm: 1950 (cháy rừng lớn ở Alberta), 1980 (núi lửa St.Helen phunt rào), 1983 (núi lửa El Chichon phun trào) và 1991 (núi lửa Pinatubo phun trào).

 

Khi các ngọn núi lửa bùng phát, khí quyển bị phủ đầy những hạt bụi có đường kính 1 micron (1 phần triệu mét). Những bụi này có kích thước đủ nhỏ để hấp thu ánh sáng đỏ và nhờ đó, ánh sáng trắng phản chiếu từ mặt trăng qua khí quyển sẽ có màu xanh dương hoặc xanh lá cây. Người ta còn ghi nhận được mặt trăng xanh trong suốt năm 1883, khi ngọn núi lửa Krakatoa ở Indonesia phun trào và thải vào khí quyển một lượng lớn tro bụi. Tuy nhiên, hiện tượng trăng xanh chỉ xuất hiện với điều kiện các hạt bụi phải lớn hơn hoặc bằng 0,7 micron. Còn nếu các loại bụi có kích cỡ khác nhau, đường kính nhỏ hơn 1 micron (thường là của các vụ cháy rừng và bão) thì người ta sẽ chỉ quan sát thấy hiện tượng trăng đỏ vì các hạt bụi này tán xạ ánh sáng xanh.

 

Theo các chuyên gia, để quan sát tốt nhất trăng xanh trong ngày 31/12/2009, cần tránh xa ánh đèn nơi thành phố vì lúc đó sẽ bị ảnh hưởng tác động của khói pháo hoa. Và phải đến tận năm 2028, trăng xanh mới lại xuất hiện trong đêm giao thừa.