Bất chấp chấp những điều kiện thị trường toàn cầu đầy thách thức, VN vẫn là một trong số ít quốc gia tiếp tục thu hút đầu tư vào ngành tài chính. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, nhiều DN, đặc biệt các DN nước ngoài lo ngại những bất cập trong Dự thảo Luật tổ chức tín dụng sẽ hạn chế phạm vi của các tổ chức tín dụng cũng như ảnh hưởng đến quyền lợi của DN trong việc tiếp cận vốn.

Ông Tom Tobin – Trưởng nhóm công tác ngân hàng tại Diễn đàn Doanh nghiệp VN 2009 được tổ chức tại Hà Nội mới đây cho rằng, quy định “tổ chức tín dụng không được tiến hành bất kỳ hoạt động kinh doanh nào ngoài các hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác quy định trong Giấy phép được NHNN cấp cho Tổ chức tín dụng” như quy định trong Điều 90.2 của Dự thảo có nghĩa rằng hoạt động của các tổ chức tín dụng bị hạn chế trong nhận tiền gửi, cấp tín dụng và dịch vụ thanh toán.

Cần linh hoạt

Như vậy, liên quan đến các hoạt động khác như ngoại hối, kinh doanh vàng, phát hành thẻ tín dụng, trao đổi ngoại tệ, tổ chức tín dụng phải thành lập Cty con để thực hiện các hoạt động trên. Đây là những hạn chế khác biệt với thông lệ quốc tế và hạn chế sự phát triển của các dịch vụ tài chính ở VN. Điều này sẽ hạn chế phạm vi hoạt động của chi nhánh ngân hàng nước ngoài và ngân hàng 100% vốn nước ngoài hiện đã được quy định trong Thông tư 03/2007/TT-NHNN ngày 28/2/2007 bởi Điều 37 và 61 của Thông tư 03. Thông tư này quy định rõ chi nhánh ngân hàng nước ngoài và ngân hàng 100% vốn nước ngoài được phép thực hiện các hoạt động ngoài phạm vi các hoạt động ghi trong Giấy phép nếu được NHNN chấp thuận bằng văn bản hoặc đã có văn bản quy phạm pháp luật quy định về việc thực hiện các nghiệp vụ này, đồng thời trong đó quy định rõ chi nhánh ngân hàng nước ngoài là đối tượng áp dụng và được thực hiện các nghiệp vụ đó.

Vì vậy, theo các chuyên gia luật cần linh hoạt để NHNN có thể bổ sung thêm các dịch vụ và hoạt động cho các tổ chức tín dụng khi cần thiết.

Hạn mức tín dụng chưa hợp lý

Bên cạnh đó, Điều 128 của Dự thảo, tổng mức tín dụng cấp cho một khách hàng không vượt quá 15% tổng vốn chủ sở hữu của một ngân hàng sáp nhập hoặc một chi nhánh ngân hàng nước ngoài sẽ tác động xấu đến chi nhánh ngân hàng nước ngoài ở VN. Bởi tất cả các chi nhánh ngân hàng nước ngoài ở VN hiện nay đều duy trì hạn mức cho vay đối với một khách hàng là 15% trên vốn chủ sở hữu của ngân hàng mẹ. Và vì thế, nếu điều 128 của dự thảo được áp dụng, các chi nhánh ngân hàng nước ngoài sẽ vi phạm điều này hoặc vi phạm hợp đồng cho vay đang có hiệu lực và sẽ phải kết thúc hợp đồng sớm hơn dự kiến. Thêm vào đó, điều này sẽ cản trở các chi nhánh nước ngoài của các ngân hàng nhỏ trong việc kinh doanh tại thị trường VN. Và sẽ là trở ngại lớn đối với các thành viên mới gia nhập thị trường hoặc các hoạt động mở rộng đầu tư. Điều này sẽ ảnh hướng đến cả việc thu hút đầu tư nước ngoài nói chung vào VN bởi các chi nhánh ngân hàng nước ngoài có vai trò quan trọng trong việc cấp vốn tại chỗ cho các dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài, các dự án cơ sở hạ tầng và nhiều ngành công nghiệp chủ chốt ở VN.

Theo các chuyên gia, với nội dung của điều 128 như trong dự thảo thì chi nhánh ngân hàng nước ngoài tại VN buộc phải thay cơ bản hoạt động tín dụng hiện nay. Trong trường hợp này, một số chi nhánh bắt buộc phải giảm mức cho vay bằng cách thu hồi nợ trước hạn hoặc chuyển khoản vay hiện có cho chi nhánh tại quốc gia khác. Mặt khác quy định mới này còn có khả năng làm tăng phần nợ đối với cán cân thanh toán của VN do việc chi nhánh ngân hàng nước ngoài sẽ chuyển các khoản vay vượt hạn mức cho các chi nhánh khác ở nước ngoài. Các khoản vay nợ trong nước sẽ thành các khoản nợ nước ngoài.

Trong khi đó, hiện nay theo Nghị định 22, một chi nhánh ngân hàng nước ngoài là chi nhánh trực thuộc của ngân hàng mẹ, vì vậy các khoản cho vay của chi nhánh phải dựa trên vốn chủ sở hữu của ngân hàng mẹ.
 
Ông Brett Krause – NH Citi Bank :
Quy định tổng mức tín dụng cấp cho một khách hàng không vượt quá 15% tổng vốn chủ sở hữu của một ngân hàng sáp nhập hoặc một chi nhánh ngân hàng nước ngoài đồng nghĩa với việc một Cty chỉ có thể vay được tối đa 4,5 triệu USD từ một ngân hàng nước ngoài tại VN nếu ngân hàng đó có hai chi nhánh, và 2,25 triệu nếu chỉ có một chi nhánh. Điều này dẫn đến việc các DN VN sẽ ít có cơ hội tiếp cận nguồn vốn nước ngoài. Và tác động tiêu cực không chỉ đến các DN đầu tư trực tiếp nước ngoài mà còn tác động xấu đến cả các Cty VN và các dự án cơ sở hạ tầng đang tìm kiếm nguồn vốn nước ngoài bởi các dự án loại này đòi hỏi một số vốn rất lớn.
Ông Ashok Sud – NH Standar Chartered Bank :
Ở VN một Cty thường chỉ có quan hệ tín dụng với một số ít ngân hàng nhất định (một hoặc hai ngân hàng), nên DN ít có lựa chọn tiếp cận tín dụng. Và trong bối cảnh kinh tế hiện nay việc tiếp cận các nguồn tài chính quốc tế của các NH VN càng hạn hẹp. Chính vì vậy NHNN cần nghiên cứ tác động của quy luật này lên hệ thống ngân hàng VN và toàn bộ nền kinh tế. Theo tôi nên có lộ trình khoảng 4 – 5 năm để áp dụng quy định về giới hạn cấp tín dụng này thay vì 18 tháng như dự kiến.