Một trong những mục tiêu quan trọng của Dự thảo Luật Thuế nhà, đất là góp phần hạn chế đầu cơ nhà, đất và khuyến khích thị trường bất động sản phát triển lành mạnh. Nhiều ý kiến cho rằng: trong điều kiện hiện nay, khi hệ thống dữ liệu về quản lý nhà, đất còn nhiều bất cập, thì điều này khó khả thi.

Ủy ban Tài chính – Ngân sách cho rằng, nhiều quy định của Dự thảo luật còn chưa cụ thể. Trong tổng số 13 điều luật thì có tới 8 nội dung giao Chính phủ hướng dẫn như: việc xác định tỷ lệ phần trăm trên đơn giá 1m2 nhà ở xây dựng mới của nhà ở cùng loại để làm căn cứ xác định giá tính thuế đối với nhà ở; hệ số phân bổ, diện tích đất để tính hệ số phân bổ đối với loại nhà chung cư…

Thiếu cơ sở dữ liệu

Theo quy định tại Điều 6 của Dự thảo luật thì căn cứ tính thuế là diện tích nhà, đất được ghi trong Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà và tài sản gắn liền với đất (Giấy chứng nhận); đối với nhà, đất không có Giấy chứng nhận thì là diện tích thực tế đang sử dụng. Đối với người có nhiều đất thì căn cứ vào diện tích đất vượt hạn mức để áp dụng thuế suất lũy tiến (mỗi mức cao hơn 0,03%).

Theo ông Phùng Quốc Hiển – Chủ nghiệm UB Tài chính – Ngân sách, Quốc hội: tính khả thi không cao vì: Thứ nhất, tiến trình cấp Giấy chứng nhận hiện rất chậm. Đối với nhà, đất không có Giấy chứng nhận thì việc xác định diện tích sử dụng thực tế rất phức tạp, khó khăn và tốn kém. Nếu chỉ dựa vào số liệu tự kê khai thì phần lớn không chính xác, còn nếu Nhà nước đo đạc, xác minh thì sẽ tốn kém và mất nhiều thời gian do không đủ nguồn nhân lực để thực hiện. Thứ hai, để thu được thuế lũy tiến đối với người có nhiều nhà, nhiều đất ở nhiều địa bàn khác nhau thì đòi hỏi phải có cơ sở quản lý dữ liệu nhà, đất chặt chẽ, liên thông giữa các địa phương và các số liệu về nhà, đất của từng cá nhân, tổ chức phải được cập nhật thường xuyên. Trong khi đó ở VN cơ sở này chưa đi vào vận hành. Thứ ba, Dự luật quy định đối với nhà có giá trị từ 500 triệu đồng trở lên phải nộp thuế nhưng lại chưa xác định cơ quan nào thực hiện chức năng thẩm định giá trị nhà.

Có hạn chế đầu cơ ?

Một số ý kiến cho rằng, mức thuế suất được quy định trong Dự thảo luật là chưa đủ mạnh để góp phần hạn chế tình trạng đầu cơ đất đai, khuyến khích thị trường bất động sản phát triển lành mạnh do số tiền thuế phải nộp không đáng kể (mức khởi điểm là 0,03%; phần vượt hạn mức nhưng không quá 3 lần hạn mức thuế suất 0,06%; phần diện tích vượt trên 3 lần hạn mức thuế suất 0,09%).

Qua khảo sát cho thấy, mức đầu tiên trong hạn mức tính thuế ở các nước Châu Á là 1%, trong khi mức lũy tiến cao nhất ở VN mới dừng lại ở 0,09%. Vì vậy, ý kiến này đề nghị giữ nguyên mức 1 là 0,03%, mức 2 là 0,06% nhưng phải tăng mức thuế suất thứ 3 lên cao hơn mức 0,09% nhằm khuyến khích người dân sử dụng đất tiết kiệm, có hiệu quả, chống đầu cơ.

Tại Điểm b khoản 1 Điều 6 của Dự thảo luật quy định giá tính thuế của 1m2 nhà ở được xác định theo tỷ lệ phần trăm trên đơn giá 1m2 xây dựng của nhà mới cùng loại do UBND cấp tỉnh quy định. Có ý kiến cho rằng, cách tính thuế đối với nhà như quy định của Dự thảo luật: giao toàn quyền cho UBND cấp tỉnh quyết định dựa trên đơn giá xây dựng mà không quy định trong luật các tiêu chí định giá như tiêu chí về vị trí, địa thế là chưa đầy đủ và chưa phù hợp với thực tế vì: Thứ nhất, việc xác định giá tính thuế đối với nhà ở ngoài việc dựa vào đơn giá xây dựng, cần tính đến các yếu tố cấu thành giá trị nhà như vị trí, địa thế của từng căn nhà. Thứ hai, hiện nay trong quá trình định giá nhà để đền bù, giải phóng mặt bằng thì giá đền bù cũng được xác định dựa trên các yếu tố như vị trí, địa thế của nhà. Vì vậy, nếu quy định như Dự thảo luật sẽ không bảo đảm tính nhất quán trong việc định giá nhà.

Ngoài ra, ông Phùng Quốc Hiển, cho biết:  Đa số ý kiến trong Ủy ban Tài chính – Ngân sách băn khoăn về tính khả thi vì theo kế hoạch, luật sẽ được thông qua tại kỳ họp thứ 7 (khoảng tháng 6/2010). Như vậy, Chính phủ chỉ có 6 tháng để chuẩn bị và hoàn tất các điều kiện cần thiết để triển khai áp dụng luật trong thực tiễn. Vì vậy, theo ông Hiển, đề nghị xem xét để lùi thời hạn thi hành luật vào thời điểm thích hợp hơn (có thể là từ 1/1/2012).

Phan Nam

Theo dddn.com.vn