Để đảm bảo tính khả thi, hợp lý và hiệu quả của Dự thảo, ngày 29/12/2009, tại Hà Nội, VCCI phối hợp với Bộ Tài chính tổ chức Hội thảo “Góp ý hoàn thiện Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định 149/2005/NĐ-CP” để tiếp thu ý kiến góp ý của doanh nghiệp và hiệp hội.

Phát biểu khai mạc hội thảo, LS Trần Hữu Huỳnh – Trưởng Ban Pháp chế VCCI cho biết, Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu được triển khai thi hành ngày 14/6/2005, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 149/2005/NĐ-CP ngày 8/12/2005 quy định chi tiết thi hành Luật này (sau đây gọi là Nghị định số 149/2005/NĐ-CP) với nội dung cơ bản là: quy định chi tiết những vấn đề Luật thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu chưa quy định rõ; tập hợp tất cả những chính sách ưu đãi về thuế xuất nhập khẩu đối với các doanh nghiệp đầu tư vào các lĩnh vực cụ thể…

Tuy nhiên, từ năm 2006 đến nay, Quốc hội đã thông qua một số Luật có nội dung quy định ảnh hưởng đến việc triển khai thi hành Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu, đặc biệt là các nội dung thuộc thẩm quyền quy định của Chính phủ và một số quy định trong Nghị định 149/2005/NĐ-CP chưa phù hợp với thực tế, nên một Nghị định sửa đổi Nghị định 149/2005/NĐ-CP (sau đây gọi là Dự thảo) đã được soạn thảo để sửa đổi, bổ sung cho phù hợp. Những nội dung sửa đổi chủ yếu tập trung vào những quy định về giá tính thuế, tỷ giá tính thuế, thời hạn nộp thuế, miễn thuế nhập khẩu, hoàn thuế, truy thu thuế…

Sửa theo thứ tự Hiến pháp – Luật – Nghị định – Thông tư

Trước khi đi vào góp ý cụ thể, ông Chu Vũ Hiền – Công ty XNK Thiết bị toàn bộ và Kỹ thuật (Technoimport) – Bộ Công thương đưa ra một số nhận xét, Nghị định mới cần sửa cho thống nhất về hình thức, văn bản quy phạm pháp luật của Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ phải là Thông tư chứ không thể là Quyết định và càng không phải là Công văn theo luật ban hành văn bản quy phạm pháp quy. Ông cũng cho rằng, các quy định trong nghị định mới này nếu có khác biệt thì cần sửa theo nguyên tắc tuân thủ thứ tự ưu tiên trước hết là Hiến pháp, sau đó là Luật, tiếp đó là Nghị định và sau cùng là Thông tư.

TS. Nguyễn Văn Tuyến – Trường ĐH Luật Hà Nội đồng ý với các sửa đổi, bổ sung về những quy định chung trong Chương I dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 149/2005/NĐ-CP. Đối với Điều 3, ông cho rằng nên đặt tên là “Đối tượng nộp thuế; đối tượng được ủy quyền, bảo lãnh và nộp thay thế theo hướng” thay vì dùng cụm từ “người nộp thuế; người được ủy quyền nộp thuế…”.

Ông cũng cho rằng tại khoản 1 Điều 4 tại mục a nên để “chủ sở hữu hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu” thay vì “chủ hàng hóa…”. Tại khoản 2 theo ông vẫn để các mục a, b, tuy nhiên chuyển mục c sang khoản 3.

Ông cũng đặt ra câu hỏi, trong trường hợp hết thời hạn hội chợ, triển lãm hoặc kết thúc công việc nhưng chủ hàng lại không tái nhập hoặc tái xuất mà bán ngay tại nơi diễn ra hội chợ, triển lãm hoặc nơi thực hiện công việc thì việc xử lý về thuế là như thế nào? Đây là thực tế xảy ra khá nhiều trong thực tiễn xuất, nhập khẩu hàng hóa giữa Việt Nam với các nước.

Không nêu được chất lượng của phương tiện vận tải chuyên dùng

Đề cập tới phương tiện vận tải chuyên dùng, ông Chu Vũ Hiền đã đưa ra những ý kiến xuất phát từ các vướng mắc thực tế khi thực hiện Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu.

Tại điểm b, khoản 6, Điều 6 quy định:“Phương tiện vận tải chuyên dùng trong dây chuyền công nghệ trong nước chưa sản xuất được;…Bộ Kế hoạch và Đầu tư ban hành danh mục phương tiện vận tải chuyên dụng trong nước đã sản xuất được, Bộ Khoa học và Công nghệ xác nhận phương tiện vận tải chuyên dụng trong dây chuyền công nghệ để thực hiện việc miễn thuế quy định tại điểm này”. Tuy nhiên ông Hiền phân tích, “phương tiện vận tải chuyên dùng trong dây chuyền công nghệ” là tập hợp rất đa dạng các loại máy móc thiết bị để vận chuyển không chỉ bao gồm các phương tiện có bánh xe như ô tô, xe hỏa, xe gòng…mà còn có thể là băng tải, đường ống hoặc các tập hợp máy móc thiết bị khác được thiết kế và chế tạo nhằm mục đích vận chuyển chất rắn, lỏng và khí trong dây chuyền công nghệ. Do đó “Bộ Kế hoạch và Đầu tư có thể ban hành được danh mục phương tiện vận tải chuyên dụng trong nước đã sản xuất được nếu tập hợp được đầy đủ báo cáo của các nhà sản xuất trong nước nhưng không bao giờ có thể nêu được chất lượng của các sản phẩm này có đáp ứng được yêu cầu kỹ thuật của một dây chuyền công nghệ hay không” – ông nói. Ông cũng khẳng định: Bộ Khoa học và Công nghệ cũng không thể xác nhận được phương tiện vận tải chuyên dụng trong một dây chuyền công nghệ cụ thể, việc này chỉ có Bộ Quản lý chuyên ngành kỹ thuật mới có đủ khả năng thực hiện.

Hồ Hường

Sau khi đã được Quốc hội cho ý kiến lần thứ nhất tại Kỳ họp thứ VI vừa qua, Dự thảo Luật Các tổ chức tín dụng (TCTD) vẫn còn có 6 vấn đề chưa tìm được tiếng nói chung giữa Thường trực UB Kinh tế và cơ quan soạn thảo. Đáng nói là, 3 trong 6 vấn đề trên đây đã có được sự thống nhất về mặt quan điểm, nhưng khi đi vào quy định chi tiết thì lại có ý kiến khác nhau.

Đầu tiên là về hoạt động của các tổ chức tín dụng. Cơ quan soạn thảo cho rằng, việc dự thảo Luật quy định TCTD phải thực hiện hoạt động kinh doanh theo Giấy phép là hoàn toàn phù hợp với tính chất rủi ro của hoạt động ngân hàng và thông lệ quốc tế.

Đồng thuận với quan điểm này nhưng Thường trực UB Kinh tế cho rằng, cách kết cấu và trình bày trong dự Luật mang nặng tính hành chính, cấp phép, chưa tạo được sự hài hòa giữa yêu cầu bảo đảm an toàn hệ thống ngân hàng với bảo đảm môi trường kinh doanh thuận lợi. Chủ nhiệm UB Kinh tế Hà Văn Hiền cho biết, đa số các TCTD nói rằng, theo dự thảo Luật, một bộ phận khá lớn các dịch vụ ngân hàng hiện nay phải xin lại giấy phép của Ngân hàng Nhà nước (NHNN). Vì vậy, Thường trực UB Kinh tế đề nghị: đối với một số dịch vụ ngân hàng cơ bản mà các ngân hàng thương mại đang thực hiện phổ biến, có tính ổn định thì cần cụ thể hóa các điều kiện ngay trong dự thảo Luật để TCTD nếu có đủ điều kiện thì có thể thực hiện, hạn chế việc phải xin phép NHNN. Ví dụ: các ngân hàng thương mại mở tài khoản và thực hiện thanh toán giữa các ngân hàng là một hoạt động bình thường. Tuy nhiên, khoản 2 Điều 102 lại quy định ngân hàng thương mại được tổ chức, tham gia hệ thống thanh toán liên ngân hàng trong nước sau khi được NHNN chấp thuận. Điều này là không hợp lý.

Chủ nhiệm UB Tài chính, Ngân sách Phùng Quốc Hiển: Nên cho phép NHTM được góp vốn,mua cổ phần của các TCTD khác Chúng ta đang trong quá trình xây dựng một thị trường tài chính cho lành mạnh thì có chuyện mua cổ phần của một số tổ chức tín dụng; thậm chí các tổ chức tín dụng đó tình hình khó khăn thì Nhà nước và nhất là những ngân hàng thương mại (NHTM) của Nhà nước có thể cũng cần thiết để nhảy vào. Nhảy vào để mua cổ phần để mà cứu cho các tổ chức tín dụng thì tôi cho việc đó cũng là một cần thiết cho nước ta, bó hẹp không cho phép mua thì đến khi chúng ta xử lý những vấn đề này nó sẽ khó khăn.

Về giới hạn tỷ lệ sở hữu cổ phần mà một cá nhân, một tổ chức đầu tư vào một tổ chức tín dụng khác, Thường trực UB Kinh tế tán thành với việc phải có quy định về giới hạn tỷ lệ sở hữu cổ phần. Tuy nhiên, giới hạn như dự thảo Luật quy định (tỷ lệ sở hữu cổ phần của cổ đông là một cá nhân không quá 5%, của một tổ chức không quá 10%) là quá chặt chẽ gây khó khăn cho các tổ chức tín dụng.

Giá mua và giá bán được coi là bí mật kinh doanh của mỗi doanh nghiệp. Ấy thế nhưng Bộ Tài chính lại yêu cầu các doanh nghiệp giao nhận vận tải quốc tế phải khai báo những thông tin này ngay trong hợp đồng và… hóa đơn tài chính.

Đó là nội dung Công văn 15448/BTC – TCT ngày 2/11/2009 về việc thu thuế giá trị gia tăng (GTGT) 10% trên chênh lệch giữa giá bán và giá mua cước vận tải quốc tế (VTQT).

Trái với thông lệ quốc tế

Theo Hiệp hội giao nhận kho vận Việt Nam (VIFFAS), Công văn 15448 yêu cầu các doanh nghiệp VTQT kê khai phần chênh lệch giữa giá bán và giá mua cước VTQT là trái với Luật thuế GTGT. Bởi Luật thuế GTGT quy định thuế suất 0% đối với vận tải quốc tế. Nghị định hướng dẫn Luật quy định: vận tải hành khách, hành lý, hàng hóa, trao trả quốc tế từ Việt Nam ra nước ngoài và ngược lại đều nằm trong nhóm đối tượng được hưởng thuế suất 0%.

Ngành thuế không thể coi dịch vụ vận tải quốc tế giống như mua rau, rất dễ có ngay chênh lệch

Ông Trần Huy Hiền - Tổng Thư ký VIFFAS khẳng định, công văn này đã vi phạm cả thông lệ quốc tế và Luật thuế GTGT của Việt Nam, hơn nữa văn bản này còn không thực tế. Theo ông Hiền, thực ra cước vận tải thuế rất thấp, hơn nữa chênh lệch giá bán và giá mua không rõ vì khách hàng không mua cái chênh lệch mà chỉ biết là mua cước vận tải của một đoạn đường nhất định. Thêm vào đó, trên thế giới người ta không phân biệt giữa nhà vận tải có tàu hay không có tàu, cước VTQT hay dịch vụ hoạt động có thể từng chặng một hay toàn chặng và bao gồm cả chặng nội địa. Không doanh nghiệp nào lại cho khách hàng biết mình mua ở giá nào.

Quy định hiện hành có hai phương pháp tính thuế chuyển nhượng bất động sản (BĐS): Một là 25% trên thu nhập (giá bán – giá mua – chi phí). Hai là 2% trên giá trị chuyển nhượng. Thực tế, hai cách tính này mang lại hai kết quả khác nhau và có chênh lệch rất lớn.

Theo ông Nguyễn Xuân Hòa – Phó phòng Chính sách thẩm định giá, Cục Quản lý giá (Bộ Tài chính): “Trước đây, theo quy định tại Công văn 672 ngày 18/2/2009 của Bộ Tài chính thì người nộp thuế được quyền lựa chọn việc tính thuế có lợi nhất. Khi Thông tư 161 ngày 12/8/2009 ban hành thì bãi bỏ quy định này, tức là không cho phép người nộp thuế được lựa phương pháp tính thuế. Vì vậy, trên thực tế đã phát sinh việc vận dụng tùy tiện của cơ quan thuế, gây tác động không tốt đến đối tượng nộp thuế. Do vậy, tôi kiến nghị chỉ nên áp dụng một phương pháp tính thuế là 2% trên giá trị chuyển nhượng BĐS”.

Hiện Bộ Tài chính đang nghiên cứu cách tính thuế TNCN đối với hoạt động chuyển nhượng BĐS. Dự kiến cuối tháng này, bộ sẽ ban hành hướng dẫn cụ thể. Phương án tính thuế 2% đang được nhiều ý kiến đồng tình.

Bên cạnh đó, về giá trị chuyển nhượng, đa số hồ sơ mua bán nhà đất giữa cá nhân đối với cá nhân đều kê khai thấp, không sát với giá thực tế trên thị trường. Nếu ấn định áp giá theo giá của UBND cấp tỉnh quy định thì vẫn thất thu thuế. Bởi với mức giá này, chỉ đạt 30 – 50% so với giá thị trường khi tính thuế. Còn đối với trường hợp chuyển nhượng mua bán trao tay nhiều lần, người mua cuối cùng làm thủ tục xin cấp giấy, nếu phải truy thu thuế TNCN theo từng lần thì người nộp thuế không có khả năng nộp. Theo đề xuất của ông Hòa, chỉ thu một lần thuế TNCN cho các lần mua bán đã diễn ra trước năm 2009, còn từ năm 2010 sẽ thu ngay theo từng lần mua bán, giao dịch.

Việc yêu cầu cá nhân chuyển nhượng hợp đồng góp vốn mua nền, căn hộ phải nộp thuế TNCN với việc chuyển nhượng BĐS. Thực tế có nhiều trường hợp nhà đầu tư đã lách luật, thay vì hình thức mua căn hộ, nền đất đã chuyển sang ký kết các hợp đồng huy động vốn để tránh nộp thuế. Để không thất thu thuế, cũng theo ông Hòa, các trường hợp có hợp đồng góp vốn để mua nhà, nay chuyển nhượng hợp đồng cho người khác hưởng lợi thì nộp thuế TNCN theo dạng thu nhập từ đầu tư vốn với 5%/lợi nhuận.

Nhiều quy định pháp luật mâu thuẫn và bất hợp lý đang gây trở ngại cho người dân khi họ muốn khiếu nại hoặc khởi kiện các quyết định hành chính trong lĩnh vực đất đai.

“Thời hiệu khiếu nại, khởi kiện có còn nữa không?”, đó là vấn đề quan tâm “cốt tử” đầu tiên gần như không thể thiếu của các luật sư khi tư vấn cho khách hàng về các vụ khiếu kiện hành chính trong lĩnh vực đất đai. “Cốt tử” vì nếu quá thời hạn luật định thì đương sự sẽ bị mất quyền khiếu nại hay khởi kiện cho dù nội dung khiếu kiện có bức xúc đến mấy và thậm chí thấy rõ là quyết định hành chính đó sai.

Hệ trọng với người dân như thế nhưng các quy định của pháp luật về vấn đề này lại mâu thuẫn một cách kỳ lạ. Điều 31, Luật Khiếu nại Tố cáo (1998) cho phép thời hiệu khiếu nại là 90 ngày kể từ ngày nhận được quyết định hành chính hoặc biết được hành vi hành chính. Trong khi đó, khoản 1, điều 64, Nghị định 84/2007/NĐ-CP ngày 25/5/2008 của Chính phủ lại quy định đối với quyết định hành chính trong quản lý đất đai của ủy ban nhân dân (UBND) cấp tỉnh thì thời hiệu khiếu nại là 30 ngày, kể từ ngày cơ quan này có quyết định đó.

Nghị định trên của Chính phủ chẳng những làm cho thời hiệu khiếu nại bị rút xuống còn một phần ba mà còn gây vô vàn khó khăn cho người khiếu nại khi quy định thời hiệu khiếu nại được tính kể từ ngày UBND tỉnh ban hành quyết định hành chính, thay vì kể từ ngày đương sự nhận được quyết định hành chính hoặc biết được hành vi hành chính theo như Luật Khiếu nại Tố cáo. Nếu chính quyền tìm cách “ém” quyết định hành chính đã ban hành, cho đến khi đương sự vỡ lẽ, thì thời hiệu khiếu nại đã hết, hay nói cách khác, quyền khiếu nại của họ đã bị vô hiệu. Nhiều luật sư cho biết đây là thủ thuật được không ít chính quyền địa phương áp dụng nhằm tránh bị người dân khiếu kiện.

Ngoài cơ chế khiếu nại, điều 39, Luật Khiếu nại Tố cáo năm 1998 (được sửa đổi, bổ sung tại điều 12, Luật Khiếu nại Tố cáo năm 2005) còn cho phép người dân được khởi kiện vụ án hành chính ra tòa trong hai trường hợp: a) hết thời hạn giải quyết khiếu nại mà không được giải quyết; b) hoặc không đồng ý với quyết định giải quyết khiếu nại (lần đầu). Tuy nhiên, ông Lê Văn Khiêm, chuyên viên pháp lý của Văn phòng Luật sư người nghèo cho biết, rất nhiều trường hợp đã bị tòa trả lại đơn khởi kiện do không có quyết định giải quyết khiếu nại lần đầu hoặc quyết định giải quyết khiếu nại không đúng hình thức.

Giải thích về việc trả lại đơn kiện, tòa án thường căn cứ vào điều 37, Luật Khiếu nại Tố cáo (1998); điều 10, Luật Khiếu nại Tố cáo (2005); điểm 2, khoản 1, điều 1, Pháp lệnh Thủ tục giải quyết các vụ án hành chính sửa đổi (2006). Cụ thể, các điều luật nói trên yêu cầu: “Người giải quyết khiếu nại lần đầu phải ra quyết định giải quyết khiếu nại bằng văn bản”.

Còn điểm 2, khoản 1, điều 1, Pháp lệnh Thủ tục giải quyết các vụ án hành chính sửa đổi (2006) thì quy định: Cá nhân, cơ quan, tổ chức có quyền khởi kiện để tòa án giải quyết vụ án hành chính đối với “quyết định hành chính, hành vi hành chính về quản lý đất đai do chủ tịch UBND… giải quyết khiếu nại lần đầu, nhưng người khiếu nại không đồng ý với quyết định giải quyết đó”.

Như vậy, theo bắt bẻ của tòa, để thụ lý đơn kiện phải thỏa mãn điều kiện: vụ việc đã được cơ quan có thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần đầu và việc giải quyết khiếu nại đó phải được thể hiện bằng văn bản, dưới hình thức một quyết định giải quyết khiếu nại. Với cách hiểu này, nếu không đáp ứng được điều kiện trên thì tòa từ chối thụ lý đơn kiện cho dù rõ ràng là có sự mâu thuẫn với điều 39, Luật Khiếu nại Tố cáo (1998); điều 12, Luật Khiếu nại Tố cáo (2005) khi luật cho phép người dân được quyền khởi kiện vụ án hành chính ra tòa kể cả trong trường hợp không cần phải có quyết định giải quyết khiếu nại (hết thời hạn giải quyết khiếu nại mà không được giải quyết). Theo ông Khiêm, nắm được cách xử lý trả lại đơn kiện của tòa, có nơi như tỉnh X ở miền Trung, chính quyền địa phương đã chỉ thị (miệng) với nhau là nhất quyết lờ đi, không ban hành quyết định giải quyết khiếu nại khi có khiếu nại hoặc có địa phương đối phó bằng cách giải quyết khiếu nại dưới hình thức thông báo, công văn… thay vì (theo yêu cầu của tòa) phải dưới hình thức quyết định. Người dân trong những trường hợp như vậy xem như bế tắc vì không còn cửa nào để có thể giúp họ giải quyết vụ việc một cách hợp pháp hơn.

Cấm cũng chưa được, cho hoạt động thì lo. Chi cục Thuế quận 1 cho rằng các doanh nghiệp có “văn phòng ảo” đều vi phạm quy định luật doanh nghiệp.

Gần đây, nhiều doanh nghiệp tại TP.HCM, Hà Nội và Đà Nẵng đưa ra dịch vụ cho thuê “văn phòng ảo”, văn phòng trọn gói, văn phòng chia sẻ… với lời giới thiệu “chỉ cần 15 phút để thiết lập một văn phòng làm việc” và “tiết kiệm 90% chi phí”.

Cho thuê… địa chỉ

Với việc thuê văn phòng thông thường thì người thuê sẽ sử dụng diện tích, không gian mà mình thuê. Còn với dịch vụ “văn phòng ảo” thì khách hàng thuê dịch vụ này không thực sự sử dụng văn phòng như thông thường. Điểm cơ bản của dịch vụ này là khách hàng sẽ được sử dụng địa chỉ của văn phòng này để làm địa chỉ dùng trong đăng ký kinh doanh, mở tài khoản ngân hàng, in địa chỉ trên danh thiếp, dùng địa chỉ để liên lạc, nhận thư từ, bưu phẩm.

Công ty Cổ phần Mạng Truyền Thông Quốc Tế là một trong các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ này tại TP.HCM. Khách hàng dùng dịch vụ của công ty này sẽ được sử dụng địa chỉ phòng 606, tòa nhà Indochina Park Tower, số 4 Nguyễn Đình Chiểu, quận 1, TP.HCM làm địa chỉ đăng ký kinh doanh. Cùng nằm trong tòa nhà này còn có Công ty TNHH Giải Pháp Thông Minh cung cấp dịch vụ “văn phòng ảo” và khách hàng sẽ được dùng chung địa chỉ là phòng B305, B306.

Giá dịch vụ “văn phòng ảo” cơ bản nhất chỉ khoảng 4 triệu đồng/năm. Trong đó, ngoài việc được dùng địa chỉ, khách hàng còn được làm bảng tên đặt trên bảng hiệu chung tại văn phòng; được thông báo nếu có thư từ, bưu phẩm gửi đến; được sử dụng khu vực tiếp khách chung của văn phòng.

Với gói dịch vụ cao cấp hơn, khách hàng có thể được sử dụng phòng họp; được sở hữu một tủ hồ sơ cá nhân (bằng khoảng một hộc tủ bàn giấy)…Nếu khách hàng muốn có một chỗ ngồi làm việc riêng trong văn phòng này thì mỗi chỗ ngồi khoảng 2,5 m2, có chi phí khoảng 3 triệu đồng/tháng. Thậm chí, nếu không có nhu cầu ngồi thường xuyên thì khách hàng có thể chỉ thuê chỗ ngồi này 40 giờ/tháng với mức phí khoảng 1 triệu đồng…

Trụ sở không hồ sơ

Sau một thời gian dịch vụ cho thuê “văn phòng ảo” ra đời, Chi cục Thuế quận 1, TP.HCM phát hiện hàng trăm công ty cùng đăng ký hoạt động dưới một địa chỉ là phòng 606, tòa nhà Indochina Park Tower nêu trên. Thấy hiện tượng lạ, chi cục này đã kiểm tra và ghi nhận căn phòng này có diện tích sử dụng khoảng 175 m2 do Công ty Cổ phần Mạng Truyền Thông Quốc Tế thuê từ một cá nhân và công ty này cho khoảng 420 doanh nghiệp khác thuê lại. Tính theo cách thuê văn phòng thông thường thì mỗi công ty được thuê chưa đến… nửa mét vuông!

Chi cục Thuế quận 1 cũng ghi nhận các doanh nghiệp có địa chỉ đăng ký kinh doanh tại đây nhưng không có nhân viên của doanh nghiệp tại “văn phòng ảo”, chỉ khi gặp khách hàng hoặc làm việc với cơ quan quản lý thì nhân viên mới xuất hiện.

Tương tự, Công ty TNHH Giải Pháp Thông Minh cũng cho gần 50 doanh nghiệp thuê “văn phòng ảo” tại phòng B305, B306. Công ty Xuất nhập khẩu và Xây dựng Đệ Nhất cũng cho khoảng chục doanh nghiệp thuê “văn phòng ảo” tại địa chỉ 231-233 Lê Thánh Tôn…

Đặc biệt, do tính chất “ảo” của dịch vụ này nên các doanh nghiệp đều không lưu giữ hồ sơ, tài liệu của doanh nghiệp tại “trụ sở”. Trong khi đó, theo quy định của Luật Doanh nghiệp thì doanh nghiệp phải lưu giữ các giấy tờ đăng ký kinh doanh, sổ sách, chứng từ kế toán tại trụ sở. Chi cục Thuế quận 1 cho rằng các doanh nghiệp có “văn phòng ảo” đều vi phạm quy định này.

Cần có quy định điều chỉnh

Chi cục thuế cũng tỏ ý lo ngại việc sẽ có nhiều cá nhân lợi dụng mô hình này để thành lập doanh nghiệp nhằm mục đích mua bán hóa đơn. Tuy nhiên, một cán bộ quản lý về thuế cho rằng nếu doanh nghiệp khai một địa chỉ nào khác dù “ảo” hay “thật” thì vẫn có thể mua bán hóa đơn, trốn thuế.

Sở Kế hoạch và Đầu tư TP.HCM cho biết doanh nghiệp tự chịu trách nhiệm về tính trung thực khi khai địa chỉ trụ sở khi đăng ký kinh doanh chứ Sở không thể kiểm tra xem địa chỉ đó có thật hay không, hình dáng trụ sở ra sao. Ngoài ra, Sở cũng không có lý do để từ chối cấp phép đối với các doanh nghiệp sử dụng địa chỉ “văn phòng ảo”, bởi lẽ Luật Doanh nghiệp không quy định một địa điểm thì được đặt tối đa bao nhiêu trụ sở doanh nghiệp.

Tuy nhiên, Sở cũng bày tỏ sự lo ngại trước tình hình “văn phòng ảo”. Mô hình này chưa có quy định điều chỉnh, trong khi đó có thể gây ảnh hưởng lớn đến môi trường kinh doanh. Đối tác, người tiêu dùng cần tìm doanh nghiệp thì tìm thế nào với “văn phòng ảo”? Người có tóc còn nắm không được, nói gì đến doanh nghiệp “trọc đầu”!

Ở một khía cạnh khác, những quy định trên không những chưa hợp lý mà còn không tuân theo thông lệ quốc tế. Bởi, xét đến cùng, quảng cáo với thời lượng bao nhiêu, theo hình thức nào hoàn toàn tùy thuộc vào DN. Dựa trên tình hình kinh doanh của mình DN sẽ tự cân đối khoản chi phí cho quảng cáo một cách hợp lý nhất. Ngoài ra, khi lựa chọn cơ quan báo chí để tiến hành các chương trình quảng cáo, DN cũng sẽ cân nhắc lựa chọn các báo có sức hút với người đọc, có lượng phát hành rộng khắp để đạt được kết quả tốt nhất. Chính vì thế, bản thân các báo cũng sẽ phải tự biết cách điều chỉnh sao cho hợp lý, cân bằng giữa nội dung thông tin chuyển tải tới người đọc và những thông tin quảng cáo khác.

Luật quảng cáo ra đời không chỉ quản lý quảng cáo mà còn phải góp phần phát triển quảng cáo. Hiện nay, doanh số quảng cáo của VN thấp hơn nhiều so với các nước trong khu vực nên cần ủng hộ việc tăng diện tích và thời lượng quảng cáo trên các phương tiện truyền thông đại chúng. Ngoài việc đảm bảo nguồn thu, đảm bảo đời sống cán bộ phóng viên, các cơ quan báo chí cũng có điều kiện về kinh tế để tham gia nhiều hơn nữa các chương trình xã hội, từ thiện… Thực tế cho thấy, quảng cáo góp phần giảm giá thành sản phẩm và phí sử dụng dịch vụ, mang lại lợi ích thực cho người tiêu dùng. Vì thế, quy định cấm không được quảng cáo quá 10% diện tích trên báo in và không quá 5% thời lượng phát sóng trong ngày đối với báo nói, báo hình là không thực tế…

Chính phủ đang xây dựng dự thảo Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực khoáng sản thay thế các Nghị định hiện hành. Dự thảo quy định chi tiết các hành vi vi phạm mới có thể phát sinh và tăng mức hình phạt, khung hình phạt đối với cá nhân, tổ chức có hành vi vi phạm liên quan đến lĩnh vực khoáng sản. Tuy nhiên, một số khung hình phạt và quy định về thẩm quyền xử phạt chưa thật cụ thể.

Nghị định số 150/2004/NĐ-CP ngày 29.7.2004 của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực khoáng sản và Nghị định số 77/2007/NĐ-CP ngày 10.5.2007 về sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 150 áp dụng trong một thời gian dài đã phát sinh nhiều bất cập. Vì vậy, để tạo cơ sở pháp lý phù hợp cho việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực khoáng sản, Chính phủ đang xây dựng dự thảo Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực khoáng sản thay thế các Nghị định hiện hành. Dự thảo quy định chi tiết các hành vi vi phạm mới có thể phát sinh và tăng mức hình phạt, khung hình phạt đối với cá nhân, tổ chức có hành vi vi phạm liên quan đến lĩnh vực khoáng sản. Tuy nhiên, một số khung hình phạt và quy định về thẩm quyền xử phạt chưa thật cụ thể.

Thứ nhất, về khung hình phạt đối với các hành vi khai thác khoáng sản. Theo điểm a, khoản 7, Điều 11 Dự thảo: “Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 1.500.000 đồng đối với hành vi vi phạm với khối lượng khoáng sản khai thác không quá 20m3”; Quy định trên rất khó khăn và dễ dẫn đến “tùy tiện” trong việc áp dụng, khó tạo ra sự công bằng trước pháp luật giữa các tổ chức, cá nhân có cùng hành vi vi phạm nhưng mức độ khác nhau. Quy định của các điểm b, c, d khoản 7, Điều 11 đều có khung hình phạt cách xa nhau về khối lượng vi phạm. Thực tế tại một số địa phương cho thấy, vi phạm hành chính trong lĩnh vực khoáng sản phần lớn ở mức độ không lớn, số lượng khoáng sản vi phạm không nhiều. Ví dụ khai thác các loại vật liệu xây dựng thông thường (cát, đá, sỏi) với khối lượng dưới 5m3 hoặc từ 5-10 m3. Nếu theo Dự thảo, người vi phạm với số lượng 1m3 khoáng sản cũng sẽ bị áp dụng mức phạt như người vi phạm 19 m3 khoáng sản. Nói cách khác, khung hình phạt quá lớn, khó khăn cho người áp dụng. Vì vậy, nên quy định khung hình phạt gọn hơn và có thể bắt đầu khung hình phạt đối với hành vi vi phạm này là từ 5m3- 15m3. Như vậy, sẽ dễ áp dụng và hợp lý hơn trong thực tế. Riêng đối với các hành vi vi phạm trong lĩnh vực khoáng sản, có thể quy định thêm hình thức xử lý cảnh cáo đối với những trường hợp vi phạm lần đầu, hậu quả không lớn và phạt tiền với mức thấp hơn, có thể từ 200.000 đồng đến 500.000 đồng đối với các trường hợp tái phạm, hậu quả đáng kể. Như vậy hợp lý hơn và phù hợp với quy định hiện hành về xử lý vi phạm hành chính.

Thứ hai, về thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính. Theo quy định tại điểm b, khoản 2, Điều 14 Dự thảo: “Chủ tịch UBND cấp huyện có quyền tước quyền sử dụng giấy phép theo thẩm quyền”. Quy định như vậy liệu có phù hợp với Luật Khoáng sản hiện hành hay không? Theo Luật Khoáng sản, Chủ tịch UBND cấp huyện không có thẩm quyền cấp giấy phép khai thác khoáng sản cho các tổ chức, cá nhân có liên quan. Mặt khác, theo quy định hiện hành về xử lý vi phạm hành chính, ai có thẩm quyền cấp giấy phép hoạt động thì người đó có thẩm quyền tước giấy phép hoạt động. Như vậy, Chủ tịch UBND cấp huyện không có thẩm quyền tước giấy phép hoạt động của các tổ chức, cá nhân khai thác khoáng sản. Dự thảo nên quy định giao thẩm quyền cho Chủ tịch UBND cấp huyện trong việc tạm đình chỉ hoạt động của các tổ chức, cá nhân có giấy phép khai thác khoáng sản vi phạm quy định; đồng thời, căn cứ mức độ, hành vi, khối lượng vi phạm để trình Chủ tịch UBND cấp tỉnh ra quyết định tước quyền sử dụng giấy phép khai thác khoáng sản của tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm. Như vậy, phù hợp với quy định của Luật Khoáng sản và các văn bản liên quan. 

                                                                                                Nguồn: Báo điện tử Đại biểu nhân dân

Bất chấp chấp những điều kiện thị trường toàn cầu đầy thách thức, VN vẫn là một trong số ít quốc gia tiếp tục thu hút đầu tư vào ngành tài chính. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, nhiều DN, đặc biệt các DN nước ngoài lo ngại những bất cập trong Dự thảo Luật tổ chức tín dụng sẽ hạn chế phạm vi của các tổ chức tín dụng cũng như ảnh hưởng đến quyền lợi của DN trong việc tiếp cận vốn.

Ông Tom Tobin – Trưởng nhóm công tác ngân hàng tại Diễn đàn Doanh nghiệp VN 2009 được tổ chức tại Hà Nội mới đây cho rằng, quy định “tổ chức tín dụng không được tiến hành bất kỳ hoạt động kinh doanh nào ngoài các hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác quy định trong Giấy phép được NHNN cấp cho Tổ chức tín dụng” như quy định trong Điều 90.2 của Dự thảo có nghĩa rằng hoạt động của các tổ chức tín dụng bị hạn chế trong nhận tiền gửi, cấp tín dụng và dịch vụ thanh toán.

Cần linh hoạt

Như vậy, liên quan đến các hoạt động khác như ngoại hối, kinh doanh vàng, phát hành thẻ tín dụng, trao đổi ngoại tệ, tổ chức tín dụng phải thành lập Cty con để thực hiện các hoạt động trên. Đây là những hạn chế khác biệt với thông lệ quốc tế và hạn chế sự phát triển của các dịch vụ tài chính ở VN. Điều này sẽ hạn chế phạm vi hoạt động của chi nhánh ngân hàng nước ngoài và ngân hàng 100% vốn nước ngoài hiện đã được quy định trong Thông tư 03/2007/TT-NHNN ngày 28/2/2007 bởi Điều 37 và 61 của Thông tư 03. Thông tư này quy định rõ chi nhánh ngân hàng nước ngoài và ngân hàng 100% vốn nước ngoài được phép thực hiện các hoạt động ngoài phạm vi các hoạt động ghi trong Giấy phép nếu được NHNN chấp thuận bằng văn bản hoặc đã có văn bản quy phạm pháp luật quy định về việc thực hiện các nghiệp vụ này, đồng thời trong đó quy định rõ chi nhánh ngân hàng nước ngoài là đối tượng áp dụng và được thực hiện các nghiệp vụ đó.

Vì vậy, theo các chuyên gia luật cần linh hoạt để NHNN có thể bổ sung thêm các dịch vụ và hoạt động cho các tổ chức tín dụng khi cần thiết.

Hạn mức tín dụng chưa hợp lý

Bên cạnh đó, Điều 128 của Dự thảo, tổng mức tín dụng cấp cho một khách hàng không vượt quá 15% tổng vốn chủ sở hữu của một ngân hàng sáp nhập hoặc một chi nhánh ngân hàng nước ngoài sẽ tác động xấu đến chi nhánh ngân hàng nước ngoài ở VN. Bởi tất cả các chi nhánh ngân hàng nước ngoài ở VN hiện nay đều duy trì hạn mức cho vay đối với một khách hàng là 15% trên vốn chủ sở hữu của ngân hàng mẹ. Và vì thế, nếu điều 128 của dự thảo được áp dụng, các chi nhánh ngân hàng nước ngoài sẽ vi phạm điều này hoặc vi phạm hợp đồng cho vay đang có hiệu lực và sẽ phải kết thúc hợp đồng sớm hơn dự kiến. Thêm vào đó, điều này sẽ cản trở các chi nhánh nước ngoài của các ngân hàng nhỏ trong việc kinh doanh tại thị trường VN. Và sẽ là trở ngại lớn đối với các thành viên mới gia nhập thị trường hoặc các hoạt động mở rộng đầu tư. Điều này sẽ ảnh hướng đến cả việc thu hút đầu tư nước ngoài nói chung vào VN bởi các chi nhánh ngân hàng nước ngoài có vai trò quan trọng trong việc cấp vốn tại chỗ cho các dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài, các dự án cơ sở hạ tầng và nhiều ngành công nghiệp chủ chốt ở VN.

Theo các chuyên gia, với nội dung của điều 128 như trong dự thảo thì chi nhánh ngân hàng nước ngoài tại VN buộc phải thay cơ bản hoạt động tín dụng hiện nay. Trong trường hợp này, một số chi nhánh bắt buộc phải giảm mức cho vay bằng cách thu hồi nợ trước hạn hoặc chuyển khoản vay hiện có cho chi nhánh tại quốc gia khác. Mặt khác quy định mới này còn có khả năng làm tăng phần nợ đối với cán cân thanh toán của VN do việc chi nhánh ngân hàng nước ngoài sẽ chuyển các khoản vay vượt hạn mức cho các chi nhánh khác ở nước ngoài. Các khoản vay nợ trong nước sẽ thành các khoản nợ nước ngoài.